Oegandese lokale partner van start op Lendahand website!

Winston Churchill noemde Oeganda ooit de parel van Afrika omdat het land van alle Britse koloniën de ‘gemakkelijkste’ was; relatief goede voorzieningen zoals onderwijs, gezondheidszorg en transport. Een gunstige uitgangspositie voor het land dat in 1962 onafhankelijk werd. Echter door verdeeldheid is het land in de jaren erna overheerst geweest door afschuwelijk geweld.

Winston Churchill noemde Oeganda ooit de parel van Afrika omdat het land van alle Britse koloniën de ‘gemakkelijkste’ was; relatief goede voorzieningen zoals onderwijs, gezondheidszorg en transport. Een gunstige uitgangspositie voor het land dat in 1962 onafhankelijk werd. Echter door verdeeldheid is het land in de jaren erna overheerst geweest door afschuwelijk geweld. 

Het gaat beter, maar nog niet goed genoeg
In 1971 pleegde Idi Amin een militaire coup en hierna heerste hij jarenlang als brute dictator. Honderdduizenden mensen kwamen om in massamoorden. Een film over deze jaren in Oeganda is “The last King of Scotland”. Een ander voorbeeld van het afschuwelijke geweld is het verzetsleger van Joseph Kony. In 2012 verscheen er op Youtube een film over deze man die de wereld opschrikte. Met een leger bestaande uit ca 20.000 ontvoerde kinderen voerde Kony een oorlog met vele slachtoffers. 

Het land is nu in stabieler vaarwater, maar deze historie vond ik toch nog voelbaar bij de mensen. En ook de effecten ervan waren nog merkbaar: het is een van de armste landen in de regio. Het gemiddelde jaarlijkse inkomen in Uganda is ca 700 dollar, vergeleken met 46.000 dollar in Nederland. Ondanks dat het aantal mensen dat een inkomen heeft van minder dan USD 1,9 per dag is gedaald van 53% in 2006 naar 35% in 2013 (veroorzaakt door vrede in het noorden) loopt Oeganda nog steeds achter als het gaat om onderwijs (zie foto), toegang tot elektriciteit of sanitaire voorzieningen.


Gebrek aan basisvoorzieningen
Maar liefst 80% van de bevolking heeft geen toegang tot een elektriciteitsnetwerk en is dus voor elektriciteit aangewezen op kerosinelampen en dieselgeneratoren. En het elektriciteitsnetwerk valt vaak uit, soms wel 5 weken achter elkaar. De levensverwachting van de ca. 40 miljoen Oegandezen is door dit harde leven slechts 59 jaar. 

Een leven zonder schoon drinkwater, zonder elektriciteit, zonder zacht bed, zonder geld voor (schone) kleren. Wonen in een hut van modder waar niet eens een tafel in staat. Ik kan het me nauwelijks voorstellen maar in Oeganda is het de normaalste zaak van de wereld. Oneerlijk is het wel gezien de ontzettende rijkdom waarin we in grote delen van de wereld leven. 

Een krediet verstrekken per mobiele telefoon
Ik ben in Oeganda om een partnership te onderzoeken met de Opportunity Bank in Uganda. De opportunity Bank in Oeganda heeft sinds een aantal jaar een nieuwe aandeelhouder die 49% van de aandelen houdt en binnenkort een meerderheidsbelang zal werven. Het gaat om de aan de beurs genoteerde Mybucks. Mybucks is een “fintech” bedrijf. Dit bedrijf zet technologie in om uiteindelijk de kosten om microkrediet leningen te kunnen verstrekken te kunnen verlagen. Een van de producten die Mybucks introduceert bij de onderliggende microkrediet instellingen, is een product waarbij klanten een microkrediet kunnen krijgen gestort op hun mobiele telefoon, zonder tussenkomst van een bezoek aan een microkrediet instelling, zonder zelfs maar een persoon te ontmoeten van een microkrediet instelling. De aanvrager van een microkrediet geeft Mybucks toestemming om data te verzamelen van de telefoon van de aanvrager. Omdat in Oeganda veel betaalverkeer via de mobiel loopt, kan Mybucks dus op afstand de kredietwaardigheid van de aanvrager voorspellen en bepalen wat voor lening verantwoord is om te verstrekken. Vervolgens wordt de lening op de mobiele telefoon gestort en ook de terugbetalingen lopen via de mobiel. Er is enorme vraag naar een dergelijk product, juist omdat het ingewikkelde en langdurige proces om een lening te krijgen bij een microkredietinstelling een groot nadeel is. En toegang tot microfinanciering is belangrijk voor de mensen daar, zoals we hier beschrijven.

We spenderen de gehele dag met het senior management van Opportunity Bank. We krijgen uitgebreide presentaties over het bedrijf en hoe het ervoor staat. De hele dag zijn we bezig om de getallen te bestuderen, de strategie te doorgronden en het management te leren kennen. De mentaliteit is omgezet en het bedrijf is nu winstgevend. Het bedrijf heeft circa 11 miljoen euro aan kredieten uitstaan, verdeeld over microkredieten en MKB kredieten. Er wordt ook veel uitgeleend aan kleine boeren in Oeganda. Het bedrijf heeft ca 275 werknemers verdeeld over 22 branches. 

Ondernemers bezoeken 
Samen met de CEO gaan we de slums in om enkele microkrediet groepen te ontmoeten. De geur van verbrand afval is verstikkend maar mijn collega Danny en ik zijn de enigen die het schijnen op te merken. Een mooie vorm van microkrediet waarbij geld wordt uitgeleend aan groepen ondernemers. (zie de foto boven dit artikel). Er is een ballotage in de groep die nieuwe groepsleden beoordeeld. En ook ieder groepslid moet eerst een korte financiële training volgen van de microkredietinstelling voor ze lid mogen worden. Als een groepslid een lening wil hebben voor haar of zijn bedrijf dan bepaalt de groep of dit verstandig is. Daarna leent de groep hiervoor geld van de microkrediet instelling. Als er iets misgaat, dan vangt de groep de terugbetalingen aan de microkredietinstellingen op. De groep die we ontmoeten bestaat uit ca 20 kleine ondernemers: twee kappers, een paar winkeliers, een aantal taxi chauffeurs en nog een aantal. Er is een hechte en gezellige dynamiek in de groep. Danny onderhandelt met een van de groepsleden (een taxi chauffeur) over een ritje naar de luchthaven die avond (zie foto). 


Deze chauffeur brengt ons inderdaad terug naar de luchthaven. De nachtvlucht verliep soepel en zaterdagochtend om 06:00 was ik op Schiphol. Fijn om weer naar mijn familie te mogen! 

Bekijk de projecten van Opportunity bank Uganda hier.

W200h200 ph

Peter Heijen

Founder

Terug naar overzicht