Reisverslag: Yvette maakt kennis met ondernemers en leningnemers in Peru

Terwijl de meeste Nederlanders zich voorbereidden op de feestdagen, pakten Willianne, Charles en ik eind november onze koffers om naar het zuidelijk halfrond af te reizen. We bezochten het land van lama’s, Machu Picchu en wereldberoemde gastronomie. Je raadt het misschien al: Peru. De reis stond in het teken van due diligence van bestaande leningnemers, het ontmoeten van potentiële nieuwe leningnemers en het ophalen van verhalen bij ondernemers. Benieuwd of dat alles gelukt is? Je leest hier ons reisverhaal.

 

Het is voor mij de eerste keer dat ik voet op Zuid-Amerikaanse bodem zet. Door mijn werk bij Lendahand lees en verdiep ik me elke dag in de impact die we ter plaatse maken. Ik voel me zeer bevoorrecht dat ik deze reis mag maken, want niet alleen zie en hoor ik nu van ondernemers zelf hoe microfinanciering een verschil maakt in hun leven, ik krijg ook inzicht in hoe ons werk zich doorvloeit tot bij deze ondernemers. Vol gezonde spanning stapten we in het vliegtuig om dit zelf te gaan ervaren.

Peru is een uitgestrekt land. Het is wel 30 keer groter dan Nederland. Dat ondervonden we al snel tijdens ons eerste bezoek aan leningnemer Santa Isabel. De coöperatie is gevestigd in Piura, 973 kilometer ten noorden van de hoofdstad Lima. We vertrokken vroeg in de ochtend om de dag te starten op het kantoor van Santa Isabel in het centrum van de stad.

Bezoek aan vrouwengroepen met Santa Isabel

Santa Isabel biedt als coöperatie voornamelijk groepsleningen aan vrouwelijke ondernemers. De groepsleningen maken meer dan 90 procent van hun leningen uit. Voor het kantoor van Santa Isabel is het een komen en gaan van scooters en motoren. De loan officers van Santa Isabel bezoeken vrouwen thuis om hen meer uit te leggen over hun leningen en bijeenkomsten te leiden van bestaande groepen. Flyers worden ingezet om interesse te wekken, maar het grootste deel van de vrouwen bereikt Santa Isabel dankzij mond-tot-mondreclame.

Het groepsleningensysteem van Santa Isabel is precies daarop gebaseerd: de onderlinge band tussen buurtbewoners. Dat zien we wanneer Jean Pierre van Santa Isabel ons naar het huis van Fabiola rijdt, een vrouw met een kleine buurtwinkel aan de rand van Piura. Bij aankomst blijkt Fabiola’s huiskamer al vol te zitten met vrouwen uit de buurt. De groepssessie van Santa Isabel is net van start gegaan.

 

Het idee achter de groepslening is als volgt: de vrouwen krijgen ieder een kortlopende, individuele lening. Het bedrag daarvan wordt, mede door de groep, bepaald en goedgekeurd. De vrouwen staan garant voor elkaars terugbetalingen en daarmee is het systeem gebaseerd op onderling vertrouwen en solidariteit. De groepen komen elke twee weken samen om hun voortgang te bespreken, ervaringen te delen of terugbetalingen te doen.

Fabiola is de groepsleider van deze groep. Als groepsleider verzamelt zij 4 tot 18 vrouwen uit haar buurt of directe omgeving die samen een leengroep willen vormen. Omdat de groep gezamenlijk verantwoordelijk is voor de terugbetalingen, mag deze niet alleen uit familieleden bestaan. Fabiola’s taak is ook om de vrouwen te motiveren de bijeenkomsten bij te wonen. Ze host de groepssessies bij haar thuis en ondersteunt de anderen waar nodig.  Santa Isabel zorgt daarbij voor passende begeleiding en materialen zoals planners, en biedt de vrouwen kortingen op onder andere gezondheidszorg.

 

In de woonkamer van Fabiola zitten de vrouwen op plastic stoelen in een kring en luisteren ze naar de loan officer die hun eerste sessie als nieuwe groep opent. De vrouwen vertellen elk over hun ondernemingen. Wat opvalt is dat de meesten kleine winkels in de buurt hebben. 

Onder een enthousiast applaus wordt Fabiola voorgesteld en erkend als groepsleider. Nadien geeft ieder groepslid aan welk bedrag zij wil lenen en wordt dit door de groep goedgekeurd. Net als vele anderen, hoopt ook Fabiola met haar lening haar winkel verder uit te breiden en haar inkomen te verhogen, zodat ze beter kan zorgen voor haar gezin.

 

Na de sessie stappen we weer in de auto voor de volgende stop: een bijeenkomst over terugbetalingen. Hoewel niet iedereen van de groep aanwezig is, is dit geen groot probleem. Santa Isabel heeft een eigen app waarmee terugbetalingen kunnen worden gedaan. Het bijwonen van de tweewekelijkse bijeenkomsten is dus niet verplicht, maar wordt wel sterk aangemoedigd.

Bij de derde stop, een terugbetaalsessie in het huis van de familie van groepsleider Nathalie, valt mij iets op. De vrouwen hebben een open en ontspannen interactie met de vrouwelijke loan officers. Een medewerker van Santa Isabel bevestigt dat: “We werken met zowel vrouwelijke als mannelijke loan officers, maar onze vrouwelijke collega’s vinden vaak makkelijker aansluiting bij onze klanten. Ze kunnen zich beter in hun situatie verplaatsen en dat zien we terug in betere terugbetalingspercentages.”

 

 

In het huis van de ouders van Nathalie wordt het mij ook duidelijk hoe kleinschalig ondernemerschap kan zijn. Met haar lening koopt Nathalie allerlei spullen in, zoals speelgoed, om deze te verkopen vanuit het huis van haar ouders. De lening is klein, maar de impact ervan is groot. Het geeft Nathalie, en andere vrouwen, de kans om zelfstandig te ondernemen en zo een eigen inkomen te verdienen.

 

 

Na de laatste due diligence-interviews met het management van Santa Isabel is het tijd om weer richting Lima te vertrekken. We keren terug naar de hoofdstad met veel nieuwe indrukken, goede gesprekken en een mooi resultaat: ook in 2026 kun je blijven investeren in projecten van Santa Isabel op Lendahand. 

Voor onze tweede binnenlandse reis stappen we op de nachtbus richting Pichanaki, een stad in de Peruaanse regio Junín die bekendstaat als de toegangspoort tot de jungle. De regio staat bekend om haar koffie- en cacaoplantages, die profiteren van het vochtige klimaat en de vruchtbare bodem aan de rand van het Amazonegebied.

 

 

Door de jungle naar de koffiecoöperaties

Na een bezoek aan Café Peru om de herstructurering van een lening te bespreken, gaan we langs bij Cooperativa Juan Santos Atahualpa (JSA). Dit is een nieuwe leningnemer sinds 2025 waarin je met garantie kunt investeren dankzij onze samenwerking met Fair Capital. 

Een medewerker van JSA neemt ons mee door het verwerkingsproces van koffie en laat de machines zien die daarbij worden gebruikt. Op zijn arm valt me een kleurrijke tatoeage van een koffieboon op. “Ik liet deze tatoeage zetten ter ere van mijn vader, die eveneens een toegewijde koffieboer is,” vertelt hij me. Rond de koffieboon staat de tekst ‘Elke boon is goud waard’.

 

 

De samenwerking met Fair Capital maakt het voor Lendahand mogelijk om investeerders 100 procent garantie op hun investering te bieden, inclusief rente. Als we een garantie kúnnen bieden, dan doen we dat graag. Dus gaan we de volgende dag langs bij een potentiële nieuwe leningnemer van Fair Capital. Deze mogelijke derde leningnemer richt zich op de productie en export van koffie en cacao. 

In de groene jungle zien we hoe cacao aan de bomen groeit en legt een jonge cacaoboer ons uit hoe de cacaovruchten worden geoogst. De details over dit project delen we later, maar we hopen deze nieuwe leningnemer in 2026 op het platform te verwelkomen. 

 

 

Samen reizen we terug naar Lima, waarmee de werkreis voor Willianne en mij er helaas op zit. Charles reist verder om aanvullende due diligence uit te voeren in Peru en andere landen in Zuid-Amerika.

Met eigen ogen de impact van projecten zien was heel waardevol. De eindafnemers van leningen, zoals de klanten van Santa Isabel, zijn soms zeer kleinschalige ondernemers, maar de financiering is voor hen van grote betekenis. Juist daarom is het zo belangrijk om ons in te zetten voor gelijke financiële kansen in Zuid-Amerika.

Op de terugweg zitten in onze koffer niet alleen een paar pakken koffie, maar vooral waardevolle ervaringen en concrete resultaten. Je kunt dit jaar blijven investeren in vrouwelijke ondernemers via Santa Isabel en mogelijk verwelkomen we ook een nieuw Fair Capital-project op Lendahand.

Ondertussen blijven we ons, onder het genot van een kop Peruaanse koffie, inzetten om ondernemers in Zuid-Amerika een eerlijke kans op financiering te bieden. Is jouw volgende investering in een project uit Zuid-Amerika?