Collega Hanna bezoekt ondernemers in Mongolië

Mongolië is een van de uitgestrektste landen ter wereld. Zover je kijkt, zie je heuvels met hier en daar een paar ‘witte stipjes’. Dit zijn de gers: traditionele tenten waarin een derde van de bevolking een nomadisch bestaan leidt. Maar vergis je niet: ook in dit uitgestrekte land zijn volop ondernemers actief. Onze collega Hanna reisde naar hen toe.

In Nederland werk ik als Investor Engagement Manager. Ik heb dagelijks contact met jullie, onze investeerders, en zorg ervoor dat jullie betrokken blijven en geïnspireerd raken. Dit keer reisde ik zelf naar Mongolië om ondernemers te leren kennen en hun verhalen met jullie te delen.

Zodra je het Chinggis Khan-vliegveld uitstapt, kijk je uit over uitgestrekte heuvels waar kuddes dieren vrij rondlopen. Het moderne leven en de nomadische traditie gaan hier hand in hand. Je ziet herders hun paarden hoeden, soms te paard, soms op een motor en soms zelfs vanuit een Toyota Prius.

Na een klein uurtje rijden, doemt een weer ander beeld op: Ulaanbaatar, een stad met 1,8 miljoen inwoners, waar meer dan de helft van de Mongoolse bevolking woont. De stad ligt ingeklemd tussen de heuvels. Je rijdt eerst door buitenwijken waar veel mensen in traditionele tenten wonen. Naarmate je dichter bij het centrum komt, maken die plaats voor moderne hoogbouw en verandert het landschap langzaam in een bruisende stad.

Onze samenwerkingen in Mongolië

We reisden naar Mongolië om een bestaande leningnemer te bezoeken en mogelijkheden voor nieuwe samenwerkingen te onderzoeken.

We spraken met ondernemers die financiering ontvangen via GSB Capital, een microfinancieringsinstelling waarmee Lendahand al samenwerkt. Daarnaast gingen we langs bij twee ondernemers in Darkhan, een stad in het noorden van het land, om meer te leren over een mogelijke nieuwe partner.

De bedrijven die we bezochten, verschillen enorm van elkaar. Van een boerderij met tientallen hectares land tot een kleine koekjesfabriek in een buitenwijk van Ulaanbaatar.

Wat de bezoeken gemeen hadden, was de gastvrijheid. Overal waar we kwamen, werden we verwelkomd met eten, drinken en zelfs cadeautjes. We voelden ons meteen thuis.

Ook hoorden we steeds weer hoe belangrijk toegang tot financiering is. Het helpt ondernemers om te investeren, hun bedrijf uit te breiden en werkgelegenheid te creëren.

Van 20 naar 57 hectare: de impact van vrouwelijk ondernemerschap

Na een voor Mongoolse begrippen korte rit van 250 kilometer kwamen we aan in Darkhan, een stad in het noorden van Mongolië. Daar zagen we wat de impact van een lening kan zijn. 

We ontmoetten hier een vrouwelijke ondernemer die samen met haar familie een boerderij runt. Toen ze begon, bewerkten ze 20 hectare land. Inmiddels is dat gegroeid tot 57 hectare en werken er, afhankelijk van de werkzaamheden, 10 tot 20 mensen op de boerderij.

Met een eerste lening kocht ze extra land en machines. Zo kon ze haar boerderij uitbreiden. De groei van haar bedrijf heeft een grote impact op haar gezin. Met de extra inkomsten kan ze haar kinderen naar school laten gaan en hun schoolgeld betalen.

Financiering kan meer kan betekenen dan enkel een investering in een bedrijf. Het kan ook bijdragen aan werkgelegenheid op het platteland, de financiële zelfstandigheid van vrouwen en de onderwijskansen van de volgende generatie.

Engelse les voor kinderen in Darkhan

In Darkhan ontmoeten we ook een ondernemer die zijn bedrijf combineert met een maatschappelijk doel. Hij runt een café en organiseert daarnaast Engelse lessen voor kinderen uit de omgeving.

In afgelegen gebieden in Mongolië kunnen kinderen vaak niet zomaar Engelse les volgen. Vanuit zijn eigen interesse in vreemde talen wilde hij kinderen in Darkhan de kans geven om de taal te leren.

Dankzij een lening kon hij zijn café beginnen. Het werd niet alleen een plek om samen te komen en te eten, maar ook een plek om te leren. In het eerste jaar namen ongeveer 30 kinderen deel aan de Engelse lessen, die tussen 1 juni en 1 augustus plaatsvinden. De ondernemer verzorgt ook ontbijt voor de kinderen, met lokaal geproduceerd voedsel. Zo combineert hij onderwijs met aandacht voor gezonde voeding.

De ondernemer wil zijn initiatief graag verder uitbreiden. De komende twee jaar wil hij het aantal deelnemende kinderen laten groeien naar 200. Daarvoor wil hij ook een chef aannemen die biologische maaltijden kan koken voor de kinderen. 

Dit bezoek liet zien hoe ondernemerschap op verschillende manieren waarde kan creëren. Een café is hier niet alleen een plek om iets te eten of te drinken, maar ook een plek waar kinderen samenkomen om nieuwe vaardigheden te leren. Zo profiteert de lokale samenleving van de onderneming. 

Een hapje ondernemerschap: de groeiende koekjesfabriek

Terug in de hoofdstad Ulaanbaatar bezochten we een kleine fabriek waar koekjes worden gemaakt. Dit familiebedrijf begon ongeveer een jaar geleden en heeft inmiddels acht medewerkers.

Het idee voor de koekjesfabriek ontstond nadat de partner van een van de broers drie maanden in Los Angeles had gestudeerd. Daar maakte die kennis met American cookies en raakte er zo enthousiast over dat de familie besloot ze zelf te gaan maken voor de Mongoolse markt.

De familie doet vrijwel alles zelf: het mengen van het deeg, het bakken en het verpakken van de koekjes. Ze gebruiken Mongoolse bloem en importeren de overige ingrediënten uit Tokio. De familie verkoopt de koekjes inmiddels via een grote supermarktketen. Op dit moment produceren ze ongeveer 250 koekjes per dag. 

Met de huidige faciliteiten kunnen ze doorgroeien naar zo'n 2.000 koekjes per dag. Hun volgende doel is om de productie verder op te schalen en uiteindelijk een grotere fabriek te openen. Om het bedrijf op te zetten, sloot ze een lening af bij GSB Capital. Met die lening konden ze onder meer ovens, koelkasten en andere machines aanschaffen.

Het is een inspirerend voorbeeld van hoe een kleine onderneming snel kan groeien met behulp van een relatief kleine lening. Een idee dat ontstond tijdens een verblijf in de Verenigde Staten, wordt nu in Mongolië omgezet in een lokaal geproduceerd product, met banen voor mensen uit de omgeving. De koekjes smaakten overigens ook erg goed. 

Zakendoen in extreme temperaturen

Mongolië kent extreme weersomstandigheden. De zomers kunnen warm zijn, terwijl de temperaturen in de winter dalen tot -40 graden Celsius. Ook ondernemers moeten zich aanpassen aan dit klimaat.

In Ulaanbaatar ontmoetten we een vrouwelijke ondernemer die gordijnen en lamellen maakt. Met eerdere leningen van GSB kocht ze een bedrijfsauto en extra materialen. Ze is blij met de mogelijkheid om via een digitale zakelijke lening materialen in te kopen. 

Toch is groeien niet altijd eenvoudig. De verkoop van gordijnen is sterk seizoensgebonden: in de winter verkoopt ze bijna niets. Haar inkomsten wisselen daardoor sterk gedurende het jaar. Financiering biedt ondernemers kansen; maar ondernemen heeft uitdagingen. 

Andere bedrijven proberen in te spelen op de extreme weersomstandigheden. Zo maakt een meubelfabriek, tevens klant van GSB, meubels van Mongools hout, op maat en afgestemd op de lokale omstandigheden. De meubels zijn zo ontworpen dat ze in de winter niet te veel afkoelen.

Het is belangrijk om tijdens onze bezoeken ook te horen over de uitdagingen waarmee ondernemers te maken krijgen. Zo krijgen we een beter beeld van hun dagelijkse leven en de rol die een lening daarin speelt.

Ondernemen in een land van contrasten

Onze reis door Mongolië liet zien hoe veelzijdig ondernemerschap kan zijn. We ontmoetten een boerin die met de opbrengsten van haar groeiende bedrijf het schoolgeld van haar kinderen betaalt, een familie die een koekjesfabriek begon, geïnspireerd op Los Angeles, en een café-eigenaar die kinderen de kans geeft om Engels te leren. 

De ondernemers die we ontmoetten, werken in een land van contrasten. Herders hoeden hun paarden soms vanuit een Toyota Prius, terwijl ondernemers digitale leningen gebruiken of materialen uit het buitenland importeren. Traditie en modernisering gaan hier hand in hand. Overal zagen we mensen die hun bedrijf verder willen ontwikkelen en nieuwe mogelijkheden benutten, ondanks de uitdagingen van het extreme klimaat. 

Wat me vooral opviel, is hoe belangrijk een toegankelijke financieringspartner daarbij is. De ondernemers met wie ik sprak, waarderen vooral de snelheid en betrouwbaarheid van hun financiering, zeker in vergelijking met de vaak bureaucratische procedures van banken. Bovendien gaat de samenwerking verder dan alleen een lening. Ondernemers krijgen financieel advies, volgen workshops en wisselen ervaringen uit met anderen.

Inspirerend om te zien was hoe leningen ook buiten het bedrijf verschil maken. De opbrengsten helpen gezinnen bijvoorbeeld om schoolgeld te betalen. En de café-eigenaar wil zijn Engelse lessen uitbreiden, zodat straks 200 kinderen de kans krijgen om Engels te leren.

De ondernemers die ik in Mongolië ontmoette, laten zien hoe financiering kan bijdragen aan de groei van een bedrijf en ondernemers kansen biedt om ook voor anderen iets te betekenen.